Tasarım

Tasarımcılar, mavi ışığı suda yansıtarak köprünün alt kısmını aydınlatıp, suyun üzerinde mavi bir bölge oluşturmuş. Soğuk beyaz ışık kullanılarak yapısal formu vurgulamak ve uçan bir dalga hissini vermeye uğraşmışlar.

Tüm armatürler dikkatlice gizlenmiş, bu sayede köprüde yürüyenler armatürleri görmüyor veya ışıktan rahatsız olmuyor.

Yürüme yolundaki aydınlatma, köprüye insanların girişine göre programlanmış, hem yol gösteriyor hem de karşı yönden gelenler varsa insanları uyarıyor. Korkulukların altında gizlenmiş mavi ve beyaz LED lambalar bulunuyor. İnsanlar köprüde yürümeye başlayınca, videoda görüldüğü gibi, sensörler sayesinde mavi ışık beyaza dönüşüyor.

Eşsiz bir tasarıma sahip olan köprü, Structural Engineering Excellence (Yapısal Mühendislik Başarısı) yarışmasında 100’ün üzerinde yapıyla yarıştı ve Supreme (Üstünlük) ödülünü kazandı.

Müşteri: Stockton-on-Tees Borough Konseyi
Tasarım: Expedition Mühendislik
Aydınlatma Tasarımı: Speirs ve Major
Ana Müteahhit: Balfour Beatty İnşaat Mühendisliği Ltd

Kaynak: www.contemporist.com

Metin: Kadir Karaoğlu, Fotoğraf: Kaan Verdioğlu

Balibey Han, Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk 3 katlı çarşısıdır. Hamza Bey’in oğlu Balibey tarafından 15. yüzyılda yaptırılan han 500 yıllık tarihi geçmişe sahiptir. 2006 yılında başlayan restorasyon çalışmaları aslına uygun olarak Nisan ayında tamamlanmıştır. Bursa Büyükşehir Belediye’sinin Bursa’nın gölgede kalmış tarihi alt yapısını gün ışığına çıkardığı büyük projelerden biridir.

Toplam 34 dükkanın bulunduğu hanın zemin katında restoran, 1. ve 2. katlarda ise çini, gümüş, ipek, havlu, antika, kitap, saat gibi turistik ve hediyelik eşyaların satıldığı dükkanlar mevcuttur. 3. katında resim, müzik, seramik ve tespih sanatına yönelik atölyeler kurulacak hanın teras katı ise kafeteryadır.

Bursa’nın en işlek caddelerinden biri olan Atatürk Caddesi üzerinde yer alan Balibey Han aydınlatılırken tarini yapının mimari özelliklerinin korunmasına ve öne çıkarılmasına dikkat edildi.

Aydınlatma tasarımı kapsamında yapı giriş-dış cephe, avlu ve iç odalar olmak üzere üç bölümde değerlendirildi. Giriş ve dış cephenin aydınlatma tasarımında hanın taş duvarlarının ve gösterişli kemerlerinin gece de ihtişamlı ve dikkat çekici bir görüntü sergilemesi amaçlandı. Hanın aydınlatma tasarımında tarihi geçmişine uyum sağlaması ve davetkar bir görünüm yaratması için sarı ışık rengi tercih edildi.

Girişteki kemerin aydınlatmasında, yere gömme ve içerisinde 100W gücünde SDW-T lamba bulunan POMPEI tipi armatürler kullanıldı. İç odaların aydınlatması beyaz ışık veren Philips LEDline armatürlerle sağlandı. İç odalarda beyaz ışık kullanılarak, cephe ile kontrast oluşturulması ve böylece binaya derinlik verilerek hanın mimari yapısının ön plana çıkarılması amaçlandı. Kolonlarda ise amber ışık rengine sahip LEDline armatürler kolon diplerine yerleştirilerek kullanılmıştır.

Sol taraftaki tünelin iç kısımlarındaki kemerlerin üzerine, tavana yönlendirilecek LEDLINE armatürler monte edilerek, bu mekanın aydınlatması sağlanmıştır. Kolonlardaki amber renkli led aydınlatmanın aksine burada beyaz ışık rengi hakim olacaktır.

Avlunun aydınlatmasında ise taş duvarların önüne konumlandırılan amber renkli LEDline armatürler ile sıcak bir karşılama etkisi yaratıldı.

Cephenin 1. ve 2. katlarındaki aydınlatma, kolon önlerine monte edilecek olan amber ışık rengine sahip LEDline armatürlerle sağlanmıştır. Kemer içlerininde ise, aynı armatürlerin beyaz ışık renginde olan tipi kullanılarak yapının kimliğini belirten önemli noktaların ortaya çıkması sağlanacak ve davetkar bir etki yaratılacaktır.

Künye:

İşveren: Bursa Büyükşehir Belediyesi

Mimari Grup: Piray Mimarlık

Elektrik Proje: Nursoy Mühendislik

İnşaat Müteahhidi: Sama İnşaat

Aydınlatma Tasarımı: Ebru Güner Özlü, Philips

Kullanılan Ürünler: Philips LEDline, POMPEI, LEDModule, LED Flexible Tube.

Resim Galerisi:

Aydınlatma Tasarımı ve Metin: Özgen Özen*

19. yy sonunda Alman İmaparatoru tarafından İstanbul’a ve Sultan II. Abdülhamid’e hediye edilen Alman Çeşmesi’nin aydınlatma konsept çalışması; günümüzün yok olan değeri su, suyun korunması ve kuraklığa dogru giden insan hayatı üzerine kurulmuştur. Tasarım çalışması; yok olan bu değerin, Osmanlı refahının simgeleri çerçevesinde korunarak, onun değerli bir hazine, değerli bir taş, elmas gibi sunulması ve bu değerin geleceğe aktarılması üzerine oluşmuştur.

19. yy sonunda Alman İmaparatoru tarafından İstanbul’a ve Sultan II. Abdülhamid’e hediye edilen Alman Çeşmesi’nin aydınlatma konsept çalışması; günümüzün yok olan değeri su, suyun korunması ve kuraklığa dogru giden insan hayatı üzerine kurulmuştur. Tasarım çalışması; yok olan bu değerin, Osmanlı refahının simgeleri çerçevesinde korunarak, onun değerli bir hazine, değerli bir taş, elmas gibi sunulması ve bu değerin geleceğe aktarılması üzerine oluşmuştur.

Merkezdeki su haznesine yüklenen “elmas değerindeki taş” ve kubbeye yüklenen “altın sandık” anlamları birbirileri ile örtüşerek bize suyun korunması ve geleceğe miras bırakılması gerekliliğini anlatmaktadır. Tarihte bolluk içinde kullanılan suyun, çeşmelerden şelale misali altın kaplara akması anlamının ifadesi mermer musluklara yüklenmiştir. Su haznesinin etrafındaki sabit kanepelerin insanları birleştirici özelliği, su basında toplanma geleneğini vurgulaması, bu elemanlara dikkat çekilmesi gerekliliğini getirmiştir. Suyun değeri elmas tasına, rengi ise Osmanlı geleneksel sanatlarında bolca kullanılan turkuza vurgu yapmaktadır. Etrafına saçtığı ışıltı ise altın renkli madalyonlarda kendini göstermektedir.

Suya verilen tüm bu anlamların görsel ifadesi aydınlatma konsept çalışması led ürünleri kullanılarak sağlanmış ve küresel ısınmaya karsı bireysel bir önlem alınmışıtır. Az enerji harcayan ışık kaynakları kullanımı bize küresel ısınmaya karşı dur deme ve hayatımızı geri kazanma şansı tanımaktadır.

Çeşmenin kubbe üstü lineer ledline’lar ile aydınlatılmıştır. Kubbe içi ve su haznesi ise led flood yönlendirilebilir spotlarla aydınlatılmıştır. Bu spotlar kolonlara kelepçeler ile monte edilerek; 4’ü yukarıya kubbe içine, 4’ü aşağıya su haznesi üzerine yönlendirilmiştir. Kemerlerin üzerindeki madalyonlar yere gömme decoscene dar açılı ve yönlendirilebilir armatürler ile vurgulanmıştır. Önüne kamaşma önleyici kullanılarak çevredeki insanlarda kamaşma problemi yaratmaması amaçlanmıstır. Musluk altları ve içleri, su haznesinin üstündeki taç pervaz, kanepe altları uygun yerlerine led stringler yerlestirilerek aydınlatılmıştır. Renk seçimi olarak tasarım açısından altını simgeleyen amber ve Osmanlı sanatında bolca kullanılan ve de suyu, denizi simgeleyen turkuaz rengi kullanılmıştır.

Alman çeşmesinin tarihi yarımada içindeki yeri ve çevresindeki yapılarla ilişkisi ışık ile özenle sağlanmış ve su, bu değerli yapılar arasında odak noktasına konumlanmıştır. Yarımadayı çevreleyen suyun meydan içine alınarak insanlara sunulması Osmanlı geleneğinin devamı olarak görülmüştür. Alman Çeşmesi’ne yüklenen bu değerli misyon ve görsel anlamda ledlerle ifade edilen bu tasarım çalışması, çeşmenin ve tarihi yarımadanın değerine değer katmaktadır ve suyun önemini bize tekrar hatırlatmaktadır.

* Bu çalışma Philips ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen “Gençlerin Işığı İstanbul’u Aydınlatıyor” yarışmasında birinci seçilen projedir. Yarışmanın iletişim sponsoru olarak dergimizde birinci projeye yer veriyor ve Özgen Özen’i tebrik ediyoruz.